หน้าหลัก     อีเมล์      การจัดการความรู้     มุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้     ติดต่อเรา   ผู้ดูแลระบบ

 

http://www.ohmpps.go.th/images/dot_black_h.jpg

 ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ้องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

"ต้นทางคือป่าไม้ ปลายทางคือประมง ระหว่างทางคือเกษตรกรรม"       


http://www.ohmpps.go.th/ps_uploads/hk002.gif

  เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ.2525 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานพระราชดำริให้พิจารณาพื้นที่บริเวณป่าขุนแม่กวง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ 

จัดตั้งเป็นศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ โดยมีพระราชประสงค์ที่จะใช้เป็นศูนย์กลางในการศึกษา ทดลองเพื่อหารูปแบบการพัฒนาต่าง ๆ ในบริเวณพื้นที่ต้นน้ำที่เหมาะสมกับพื้นที่บริเวณต้นน้ำลำธารของภาคเหนือ โดยการใช้ระบบชลประทานเข้าเสริมการปลูกป่าไม้ 3 อย่าง และการใช้ลุ่มน้ำให้เกิดประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ให้ต้นทางเป็นป่าไม้และปลายทางเป็นการศึกษาการทำประมงตามอ่างเก็บน้ำ ซึ่งจะก่อให้เกิดประโยชน์กับราษฎรอย่างแท้จริง


http://www.ohmpps.go.th/ps_uploads/hk004.gif

http://www.ohmpps.go.th/ps_uploads/hk003(1).gif


นอกจากนี้แล้วศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ ฯ ยังมีศูนย์สาขา ประกอบด้วย
      1. โครงการศูนย์บริการพัฒนาและขยายพันธุ์ไม้ดอก ไม้ผลอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่
      2. โครงการพัฒนาเบ็ดเสร็จลุ่มน้ำสาขาแม่น้ำปิงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอฮอด อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ และอำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน
      3. โครงการพัฒนาพื้นที่ป่าขุนแม่กวงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่
      4. โครงการพัฒนาดอยตุงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดเชียงราย

การดำเนินงานในกิจกรรมที่สำคัญ


1. การพัฒนาลำน้ำและแหล่งน้ำ
     - บริหารแหล่งน้ำและทรัพยากรประมง โดยทำการบริหารแหล่งน้ำทั้งที่เป็นธารน้ำธรรมชาติ ธารน้ำและฝายทดน้ำที่สร้างขึ้น รวมทั้งอ่างเก็บน้ำ 7 อ่าง ที่ตั้งอยู่ลดหลั่นกันไปตามระดับความสูงและความลาดชันของพื้นที่ รวมถึงศึกษาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่เหมาะสมกับสภาพแหล่งน้ำที่หลากหลาย
     - ระบบก้างปลา โดยจัดทำคูน้ำที่ขุดต่อเชื่อมมาจากลำห้วยธรรมชาติในลักษณะแผ่กระจายเป็นก้างปลา ซึ่งสามารถช่วยกระจายความชุ่มชื้นสู่ผืนดินได้กว้างขวางขึ้น ส่งผลดีต่อการปลูกป่าเสริมอีกทางหนึ่ง
     - เชื่อมโยงลุ่มน้ำ เป็นการเพิ่มปริมาณน้ำในลุ่มน้ำที่ขาดแคลน ซึ่งสามารถบรรเทาและแบ่งเบาอุทกภัยที่อาจเกิดขึ้นในลุ่มน้ำที่มีปริมาณน้ำมากเกินได้ ส่วนลุ่มน้ำที่รับน้ำก็ได้รับประโยชน์เช่นกัน คือ เพิ่มความชุ่มชื้นให้ผืนป่า


http://www.ohmpps.go.th/ps_uploads/hk005.gif 

http://www.ohmpps.go.th/ps_uploads/hk006.gif

http://www.ohmpps.go.th/ps_uploads/hk007.gif

http://www.ohmpps.go.th/ps_uploads/hk008.gif

2. การพัฒนาป่าไม้
     - พัฒนาป่า 4 ระบบ ด้วย ระบบธรรมชาติ ระบบฝายชะลอความชุ่มชื้น ระบบชลประทาน และระบบฝากชะลอความชุ่มชื้นควบคู่กับอ่างเก็บน้ำ 
     - ระบบฝายชะลอความชุ่มชื้น ช่วยชะลอการไหลของน้ำและเก็บกักน้ำ รวมถึงตะกอนดิน เพื่อรักษาความชุ่มชื้นของพื้นที่ลุ่มน้ำไว้ โดยเฉพาะในฤดูแล้ง วัสดุที่ใช้ในการก่อสร้างเป็นฝายกั้นตามลำห้วยต่าง ๆ เป็นวัสดุที่หาได้ในท้องถิ่น
     - แนวป้องกันไฟป่าเปียก ซึ่งเป็นมรรคผลจากการทำงานของระบบก้างปลา ที่กระจายความชื้นเข้าสู่ผืนป่า จนสามารถทำหน้าที่เป็นแนวป้องกันไฟป่าได้อย่างมีประสิทธิภาพ
3. การพัฒนาอาชีพเกษตรและอุตสาหกรรมการเกษตร
     - เลี้ยงสัตว์ สร้างทางเลือกให้ชีวิต เช่น โคนม โคพื้นเมือง กบนา กบพลูฟร๊อก สุกรขุน หมูป่าและปลา
     - ระบบการปลูกพืชที่เหมาะสมกับสภาพภูมิประเทศและภูมิอากาศ ได้แก่ ส้มโอพันธุ์ขาวทองดี ลำไยพันธ์สีดอ เห็ดนางรม เห็ดขอนขาว
     - การแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ส่งเสริมการรวมกลุ่มราษฎรเพื่อแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ช่วยเพิ่มมูลค่าของผลผลิต เช่น กระเทียมโทนดอง และชาผลสมุนไพร


ผลสำเร็จจากการพัฒนา ทำให้เกิด
           1. ป่าเปลี่ยนไป จากป่าเต็งรังเสื่อมโทรมเป็นป่าเบญจพรรณ
           2. สัตว์ป่าคืนป่าถิ่น เช่น นกยูงไทย กระต่ายป่า ไก่ป่า
           3. ไม่มีไฟไหม้ป่า ในพื้นที่ศูนย์ มาตั้งแต่ปี 2538
           4. มีความหลากหลายของพืชพรรณอาหารธรรมชาติ ที่ชุมชนได้ใช้ประโยชน์เพื่อการพึ่งพาและเป็นรายได้เสริมในครัวเรือน ชุมชนสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างไม่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสภาพทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของพื้นที่ต้นน้ำลำธาร5. มีการผันน้ำจากกลุ่มน้ำอื่นใกล้เคียง
(ห้วยแม่ลาย) มายังพื้นที่ของศูนย์ฯ ในปริมาณลดลงทุกปี ๆ นับตั้งแต่ปี 2527 เป็นต้นมา

 

 


ที่มา : http://www.ohmpps.go.th/prarajdumri.php



กรมราชองครักษ์ สวนจิตรลดา ถ.ราชวิถี เขตดุสิต กทม. 10303
โทร. 0 2283 2700   แฟกซ์ 0 2283 2712     e-Mail : Webmaster@radc.go.th